تبلیغات
گفتنی های علمی - مطالب ابر شیمی
 
 
تاریخ :  شنبه 25 خرداد 1392
نویسنده :  سید ایمان امینی

انواع شناساگرها و کاربرد آن ها

انواع شناساگرها و کاربرد آن ها

شناساگرها مواد رنگی است که معمولا از مواد گیاهی گرفته می‌شوند و می‌توانند به شکل اسیدی یا بازی باشند. شناساگرها برای شناسایی اسیدها و بازها به ما کمک می‌کنند.

برای تعیین نقطه پایان در حین تیتر کردن از ترکیبات شیمیایی مشخص استفاده می‌شود که در نزدیکی نقطه تعادل در اثر تغییر غلظت مواد تیترشونده شروع به تغییر رنگ می‌کنند. این ترکیبات رنگی، شناساگر می‌باشند. به عبارتی دیگر، شناساگرها  مواد رنگی هستند که رنگ آن ها در محیط اسیدی و قلیایی با هم تفاوت دارد.

 

 کاربرد شناساگرها

یکی از ساده ترین راه تخمین کمی PH ، استفاده از یک شناساگر است. با افزودن مقدار کمی از یک شناساگر به یک محلول، تشخیص اسیدی یا بازی بودن آن ممکن می‌شود. در صورت مشخص بودن PH، تغییر شناساگر از یک شکل به شکل دیگر ، با توجه به رنگ مشاهده شده، می‌توان تعیین کرد که PH محلول کم‌تر یا بیشتر از این مقدار است. شیمیدان‌ها از این گونه مواد برای شناسایی اسیدها و بازها کمک می‌گیرند.

 

شناساگرهای زیادی وجود دارد که معروف ترین آن ها لیتموس (تورنسل) است که در محیط اسیدی، قرمز، در محیط بازی، آبی و در حدود خنثی بنفش رنگ است. تغییر رنگ آن در نزدیکی PH برابر 7 رخ می‌دهد. در هر حال تغییر رنگ ناگهانی نیست. فنل فتالئین، معرف دیگری است که بیشتر برای بازها قابل استفاده است. این ماده جامدی سفید رنگ است که در آزمایشگاه محلول الکلی آن را به کار می‌برند. این محلول در محیط اسیدی بی رنگ و در محیط قلیایی رقیق ارغوانی است.

 

می‌توان از آب کلم سرخ یا انواع گل های سرخ مثل شقایق و رز سرخ نیز به‌عنوان یک شناساگر اسید و باز استفاده کرد. از آمیختن شناساگرهای مختلف با یکدیگر نوار کاغذی به دست می‌آید که با یک مقیاس رنگ مقایسه‌ای همراه است و برای اندازه گیری‌های تقریبی PH به طور گسترده کاربرد دارد.

 

انواع شناساگرها و کاربرد آن ها
 
 انواع شناساگرها

در اینجا به معرفی دو نوع شناساگر داخلی و خارجی می پردازیم:

1. شناساگر داخلی: اگر به محلول تیتر شونده، چند قطره از یک شناساگر افزوده شود و پس از پایان عمل تغییر رنگ در محلول ایجاد شود، چنین شناساگری را شناساگر داخلی یا درونی نامند.

 

2. شناساگر خارجی: در برخی حالات، قبل از آن که نقطه پایان به ظهور برسد، بین شناساگر و محلول تیتر شونده یک واکنش صورت می‌گیرد و در این حالت نقطه پایان بسیار سریع پدیدار می‌شود، مثل تیتر کردن فسفات با استات اورانیل در حضور شناساگر فروسیانور پتاسیم، فروسیانور پتاسیم با یون های اورانیل قبل از رسیدن به نقطه پایان واکنش می‌دهد.

 

برای به دست آوردن نتیجه صحیح و خوب باید به دفعات لازم چند قطره از محلول بالای رسوب ( یا محلولی که پس از صاف کردن رسوب به دست می‌آید ) را در فاصله زمان های مساوی، روی یک قطعه کاغذ صافی با شناساگر سیانور پتاسیم آزمایش کرد. چنین شناساگری، شناساگر خارجی نامیده می‌شود.

 

انواع شناساگرها و کاربرد آن ها

 

فاصله تغییر PH و تغییر رنگ برخی از شناساگرهای مهم اسید و باز که متداولند و جدول زیر آمده است:

 


فاصله تغییر رنگ ph
رنگ اسید رنگ باز نوع شناساگر

لیتموس

8- 5/5

قرمز

آبی


آبی متیل

3/2- 2/1

قرمز

زرد


بنفش متیل

2- 0

زرد

بنفش


آبی تیمول

6/9-8

زرد

آبی

اسیدی

زرد متیل

4-9/2

قرمز

زرد

بازی

نارنجی متیل

4/4-1/3

قرمز

زرد

بازی

سبزبرموکرزول

4/5- 8 /3

زرد

آبی

اسیدی

قرمز متیل

3/6-2/4

قرمز

زرد

بازی

قرمز کلروفنول

4/6-8/4

زرد

قرمز

اسیدی

آبی برموتیمول

6/7-0/ 6

زرد

آبی
اسیدی

قرمزفنول

8-4/6

زرد

قرمز
اسیدی

قرمز خنثی

8-8/6

قرمز

زرد نارنجی
بازی

ارغوانی کرزول

9-4/7

زرد

ارغوانی
اسیدی

فنل فتالئین

6/9-8

بی رنگ

قرمز
اسیدی

تیمول فتالئین

5/10-3/9

بی‌رنگ

آبی
اسیدی

زرد آلیزارین

12-1/10

زرد

قرمز
بازی

 

انواع شناساگرها و کاربرد آن ها



:: مرتبط با: شیمی ,
:: برچسب‌ها: شناساگر ها , شیمی ,
این وبلاگ توسط جمعی از دوستان طراحی و بازسازی شده و امیدواریم بتوانیم بخشی از نیاز های شما را تامین کنیم.
با تشکر.

  :: مدیر وب سایت : سید ایمان امینی
دوست دارید مطالب وبلاگ مربوط به چه مبحثی باشد؟







» تعداد مطالب :
» تعداد نویسندگان :
» آخرین بروز رسانی :
» بازدید امروز :
» بازدید دیروز :
» بازدید این ماه :
» بازدید ماه قبل :
» بازدید کل :
» آخرین بازدید :